Agentic Commerce – nowy sposób robienia zakupów online dzięki OpenAI i Google

E-commerce mierzy się dziś z jedną z największych zmian od czasu pojawienia się koszyka zakupowego. Coraz więcej wskazuje na to, że w najbliższych latach część transakcji nie będzie realizowana przez użytkowników przeglądających strony sklepów, lecz przez agentów AI działających w ich imieniu. Za tą zmianą stoją dwa nowe standardy technologiczne: Agentic Commerce Protocol (ACP) oraz Universal Commerce Protocol (UCP). To protokoły, które pozwalają systemom AI wyszukiwać produkty, negocjować warunki i finalizować zakupy bez udziału człowieka na każdym etapie procesu. Według prognoz analityków do 2030 roku handel realizowany przez agentów AI może osiągnąć wartość nawet 3–5 bilionów dolarów, a w samych Stanach Zjednoczonych odpowiadać za 15–25% sprzedaży online.

Czym jest agentic commerce?

Dotychczasowy model e-commerce opierał się na prostym schemacie:

• użytkownik wyszukuje produkt,

• porównuje oferty,

• dodaje produkt do koszyka,

• finalizuje zakup.

W modelu agentic commerce punkt wyjścia jest inny. Użytkownik określa jedynie swoją intencję zakupową, np. „Kup najlepsze buty do biegania do 500 zł”, a resztę procesu wykonuje agent AI:

• wyszukuje produkty,

• porównuje oferty,

• sprawdza dostępność,

• negocjuje warunki,

• finalizuje płatność.

W praktyce oznacza to przejście od ekonomii uwagi (attention economy) do ekonomii intencji (intent economy), w której algorytmy podejmują decyzje zakupowe szybciej i sprawniej niż człowiek.

Agentic Commerce Protocol (ACP) – standard OpenAI i Stripe

Pierwszym z ważnych standardów jest Agentic Commerce Protocol (ACP), rozwijany przez OpenAI i Stripe. Protokół stanowi podstawę funkcji Instant Checkout w ChatGPT, która umożliwia agentom AI realizację transakcji bez ujawniania danych płatniczych sprzedawcy.

Najważniejsze elementy ACP to:

Delegated Payment Spec
System jednorazowych tokenów płatniczych, które pozwalają agentowi zapłacić za konkretny produkt w imieniu użytkownika.

Agentic Checkout Spec
Zestaw endpointów API zapewniających, że to sprzedawca pozostaje „jedynym źródłem prawdy” o stanie koszyka i zamówienia.

Otwarte licencjonowanie
Standard został opublikowany na licencji Apache 2.0, co umożliwia jego rozwój i integrację przez różne platformy.

Rozwiązanie jest już wdrażane przez firmy takie jak Etsy, Instacart czy BigCommerce, które przygotowują swoje platformy do obsługi zakupów realizowanych przez agentów AI.

Universal Commerce Protocol (UCP) – otwarta architektura handlu od Google

Równolegle rozwijany jest drugi standard – Universal Commerce Protocol (UCP), tworzony przez Google wraz z partnerami takimi jak Shopify, Walmart, Target, Visa czy Mastercard. W modelu UCP sklep publikuje specjalny plik pod adresem: twojadomena.pl/.well-known/ucp.

To tzw. manifest protokołu, czyli plik — najczęściej w formacie JSON — który opisuje:

• jakie produkty i usługi oferuje sklep,

• jakie API są dostępne,

• jakie operacje agent AI może wykonać,

• jakie funkcje są obsługiwane, np. rabaty, zwroty czy rezerwacje.

Agent AI zamiast „czytać” stronę jak użytkownik, najpierw sprawdza ten plik, aby dowiedzieć się, jak przeprowadzić transakcję. Dzięki temu może automatycznie odkrywać dostępne produkty, ceny oraz możliwości integracyjne.

Architektura UCP jest modułowa. Sprzedawcy mogą wdrażać różne funkcje, m.in.:

• dynamiczne rabaty,

• programy lojalnościowe,

• negocjacje cenowe,

• obsługę zwrotów,

• integracje logistyczne.

Standard projektowany jest z myślą o integracji z wyszukiwarką Google w trybie AI Mode oraz aplikacją Gemini, co w przyszłości może zmienić sposób, w jaki użytkownicy trafiają do sklepów internetowych.

Mikrotransakcje i gospodarka machine-to-machine

Rozwój agentic commerce nie dotyczy wyłącznie klasycznych zakupów online. Coraz większą rolę zaczyna odgrywać handel machine-to-machine (M2M), w którym agenci AI dokonują mikrotransakcji między systemami. Jednym z przykładów jest protokół x402, rozwijany przy wsparciu firm takich jak Coinbase i Cloudflare. Rozwiązanie wykorzystuje kod statusu HTTP 402 (Payment Required) i umożliwia agentom płacenie ułamków centów za dostęp do:

• danych,

• API,

• modeli AI,

• usług infrastrukturalnych.

To otwiera zupełnie nowy rynek mikrotransakcji realizowanych automatycznie przez systemy.

Co agentic commerce oznacza dla e-commerce?

Dla sklepów internetowych pojawienie się agentów zakupowych oznacza konieczność zmiany sposobu przygotowania oferty. Agenci AI nie interpretują marketingowych opisów w taki sposób jak użytkownicy. Znacznie ważniejsze są dla nich dane strukturalne oraz jednoznaczne atrybuty produktu.

Istotne stają się m.in.:

• uporządkowane dane produktowe,

• dostępność API,

• struktury danych zgodne ze standardami AI,

• aktualność informacji o cenie i dostępności.

Jak podkreśla Michał Sznurkowski, SEO Expert w Harbingers:

„W modelu agentic commerce sklep przestaje sprzedawać do użytkownika przeglądającego stronę, a zaczyna sprzedawać do algorytmu, który przychodzi z gotową intencją zakupu. W takiej sytuacji kluczowe znaczenie mają jakość danych produktowych, dostępność API oraz kompatybilność z nowymi protokołami handlu. To kolejny etap ewolucji wyszukiwania. W praktyce przechodzimy od klasycznego SEO do widoczności w systemach AI, które podejmują decyzje zakupowe w imieniu użytkownika.”

Europa między innowacją a regulacjami

Choć rozwój agentic commerce w Stanach Zjednoczonych postępuje szybko, w Europie wdrożenia są na wcześniejszym etapie. Powodem są przede wszystkim regulacje:

PSD2 i Strong Customer Authentication
Wymóg dwuetapowego uwierzytelniania utrudnia realizację transakcji bez bezpośredniego udziału użytkownika.

RODO (GDPR)
Agenci AI operują na danych behawioralnych użytkowników, co wymaga wysokiego poziomu transparentności i kontroli nad danymi.

EU AI Act
Nowe regulacje nakładają dodatkowe obowiązki dotyczące audytowalności systemów AI.

Mimo tych wyzwań pierwsze firmy w Europie już przygotowują się do nowego modelu handlu. Platforma Zalando rozpoczęła prace nad integracją z protokołem UCP, a dostawcy infrastruktury płatniczej rozwijają rozwiązania umożliwiające komunikację agentów AI z systemami finansowymi.

E-commerce wchodzi w epokę agentów AI

Agentic commerce nie jest już tylko technologiczną koncepcją. Najwięksi gracze rynku – OpenAI, Google, Stripe, Shopify czy Visa – zaczynają budować standardy, które mogą zmienić sposób działania handlu internetowego. Dla firm oznacza to konieczność przygotowania infrastruktury pod nowy kanał sprzedaży. W najbliższych latach przewagę mogą zyskać te organizacje, które odpowiednio wcześnie dostosują swoje systemy, dane produktowe i architekturę technologiczną do świata, w którym kupującym coraz częściej będzie nie człowiek, lecz agent AI.